آب سیاه (گلوکوم)

آب سیاه,گلوکوم,بیماری چشم

به گروهي از بيماري‌هاي چشمي گفته مي‌شود كه در آن عصب بينايي دچار آسيب مي‌شود. ميزان ديدي كه در اثر آب سياه از بين مي‌رود غيرقابل برگشت است. ولي با تشخيص زودرس، پيگيري دقيق و استفاده منظم از داروهاي تجويز شده مي‌توان از آسيب بيش‌تر جلوگيري كرد.

سه‌شنبه ۲۸ خرداد ۱۳۹۸ | ۱۴:۳۶ ۰ نظر  بازدید

آب سياه (کلوگوم) چيست؟


به گروهي از بيماري‌هاي چشمي گفته مي‌شود كه در آن عصب بينايي دچار آسيب مي‌شود. ميزان ديدي كه در اثر آب سياه از بين مي‌رود غيرقابل برگشت است. ولي با تشخيص زودرس، پیگیری دقيق و استفاده منظم از داروهاي تجويز شده مي‌توان از آسيب بيش‌تر جلوگيري كرد.

عصب بينايي معمولاً به دليل افزايش فشار چشم آسيب مي‌بيند. در اثر فشار تعدادي از رشته‌هاي عصبي از بين مي‌رود و در نتيجه كاهش بينايي اتفاق مي‌افتد. اولين مناطق درگير مناطق محيطي بينايي مي‌باشند.

اگر آب‌سياه تشخيص داده نشود و يا درمان نشود باعث از دست رفتن دائمي ديد محيطي مي‌شود. متاسفانه در بسياري از موارد اين بيماري علائم ندارد و ديد بيمار خوب مي‌باشد و چون به تدريج ميدان بينايي از دست مي‌رود بيمار متوجه نمي‌شود. در نهايت با از دست رفتن ديد مركزي باعث كوري كامل مي‌گردد. اگر تعادل ترشح مايع داخل چشم و خروج آن بهم بخورد در نتيجه فشار چشم بالا مي‌رود.



آب سیاه - گلوکوم


علائم آب سياه كدام است؟

در اکثر بيماران نشانه و علائم كمي وجود دارد. ولي در مراحل پيش‌رفته علايم زير ديده مي‌شود:

- كاهش ديد محيطي

- ايجاد هاله‌هاي رنگي اطراف نور

- نياز به تغيير مكرر و زود به زود عينك

- مشكل در تطابق با تاريكي


4 نوع اصلي آب سياه وجود دارد:

1) زاويه باز اوليه

2) زاويه بسته اوليه

3) ثانويه

4) آب سياه كودكان


آب سياه مي‌تواند به طور ناگهاني و به صورت حاد به نام آب سياه زاويه بسته حاد اتفاق افتد. در اين صورت مريض با سردرد و چشم‌درد شديد، قرمزي چشم، كاهش بينايي مراجعه مي‌نمايد كه پس از درمان دارويي و درمان ليزري بيمار درمان مي‌گردد. آب سياه مادرزادي نيز يك مورد در هر 10000 نوزاد وجود دارد.



افراد مستعد به آب سياه كدامند؟

- سن معمولاً بالاي 40 سال

- سابقه فاميلي آب سياه

- نزديك‌بيني

- كم بودن ضخامت قرنيه

- سياه پوستان

- دوربيني

- بيماري قند

- بيماري‌هاي قلبي- عروقي


افراد در معرض خطر بايد با توجه به برنامه مشخص مورد معاينه چشمي قرار گيرند.



تست‌هاي مهم در ارزيابي آب سياه كدام هستند؟

- اندازه‌گيري فشار چشم

- معاينه سرعصب

- بررسي ميدان بينايي


انواع بيماري آب سياه:

به‌طور کلي بيماري آب سياه را به دو گونه زاويه باز و زاويه بسته تقسيم بندي مي‌کنند. گلوكوم زاويه باز از آنجا به اين نام خوانده مي‌شود كه زاويه‌اي كه مايع از آن خارج مي شود "باز" است. با اين حال، به دلايل نامشخص، تخليه زلاليه به كندي صورت مي‌گيرد. كندي حركت زلاليه سبب تجمع آن و بالا رفتن فشار داخل چشم مي‌شود. در گلوكوم زاويه بسته؛ به دليل تنگي شديد زاويه و يا مسدود شدن آن؛ مايع زلاليه نمي‌تواند از چشم خارج شود. در اين بيماران يك افزايش ناگهاني و بسيار بالا در فشار چشم ديده مي‌شود. اين افزايش فشار مي‌تواند در مدت بسيار کوتاه سبب آسيب ديدن عصب بينايي و كاهش ديد شود.

گلوكوم زاويه باز در ابتدا علامت خاصي ندارد. ديد طبيعي بوده و هيچ‌گونه درد و يا ناراحتي وجود ندارد. با ادامه يافتن بيماري، آرام آرام ميدان بينايي بيمار محدود و محدودتر مي‌شود؛ اما ديد مرکزي تا مراحل نهايي بيماري حفظ مي‌گردد. به همين جهت؛ بيمار نمي‌تواند در مراحل ابتدايي متوجه بيماريش گردد. در صورت عدم درمان؛ در مراحل انتهايي؛ بيمار ناگهان متوجه مي‌شود كه ديد محيطي‌اش به شدت محدود شده است؛ درست مثل اينکه كه دارد از درون يك لوله تفنگ به اطراف نگاه مي‌كند. با ادامه يافتن بيماري؛ باقيمانده ديد در مركز نيز از بين رفته و بيمار كور مي شود.

بر عکس؛ گلوکوم با زاويه بسته معمولا بسيار پر سر و صداست و با علايم شديد درد چشم؛ تهوع؛ سردرد؛ قرمزي چشم؛ و تاري ديد که به صورت ناگهاني بروز مي‌کند؛ خود را نشان مي دهد که يک اورژانس است و بيمار بايد سريعاً درمان شود. در صورت عدم درمان، بيمار ممكن است در مدت بسار کوتاهي براي هميشه نابينا گردد.

نوع ديگر اين بيماري مي تواند در بدو تولد وجود داشته باشد و يا به تدريج در سنين پايين خود را نشان دهد که به آن آب سياه مادرزادي مي‌گويند. كودكان مبتلا معمولاً علايم واضحي نظير بزرگي قرنيه؛ خاکستري و کدر شدن رنگ قرنيه، حساسيت به نور، و اشك‌ريزش شديد را دارند.

آب سياه همچنين مي‌تواند به دنبال بعضي از جراحي‌هاي چشم مانند عمل آب مرواريد مادرزادي؛ به دنبال آسيب‌هاي چشمي، بعضي تومورهاي چشمي، به دنبال التهاب داخل چشمي؛ بيماري ديابت؛ و يا مصرف بعضي از داروها (کورتون) بروز نمايد.



تشخيص زودرس و به موقع بيماري آب سياه:

· اگر سن شما بالاي چهل سال است حتماً به چشم پزشک مراجعه و حداقل براي يکبار از ميزان فشارچشم خود اطلاع پيدا کنيد (آب سياه يعني بالا بودن غير طبيعي فشار چشم).

· بايد بدانيم بعضي از بيماري‌ها نيز مي‌تواند ريسک ابتلا به آب سياه را بيش‌تر کند. سردسته اين بيماري‌ها، بيماري قند و بيماري فشار خون مي‌باشد.

· در چشم‌هاي با نزديک‌بيني بالا نيز ريسک ابتلا به بيماري آب سياه در آن‌ها بيش‌تر مي‌باشد.

· اگر در افراد فاميل و نزديکان (نسبي) شما کسي را با بيماري آب سياه (بالا بودن فشار چشم) سراغ داريد در اولين فرصت سعي کنيد از وضعيت فشار چشمتان اطمينان پيدا کنيد. چرا که احتمال ابتلا به بيماري آب سياه در كسانی كه در خانواده شان سابقه اين بيماري وجود دارد، بيش‌تر است. اگر يکي از والدين يا خواهر و برادر شما آب سياه داشته باشد شانس گرفتاري چشم شما به اين بيماري در حد ۲۰ در صد خواهد بود.

· اگر به هر دليلي از داروي کورتون (خوراکي، تزريقي، استنشاقي، و ياقطره) استفاده مي‌نماييد، در طول مدت درمان بايد از وضيعت فشار چشم خود اطلاع حاصل نماييد. چرا که مصرف هر نوع داروي کورتون‌دار بمدت حدوداً بيش از يک هفته تا ده روز در بعضي از افراد مي‌تواند سبب بالا رفتن فشار چشم و آسيب دايمي و غير قابل برگشت عصب بينايي چشم گردد.

· اگر قبلا تحت عمل آب مرواريد از نوع مادرزادي قرار گرفته‌ايد بهتر است که در هر ويزيت (حداقل سالي يک بار براي ساليان متوالي)، از چشم پزشک‌تان سراغ ميزان فشار چشم خود را بگيريد.




چشم در حالت آب سیاه


درمان آب سیاه:

هدف در درمان بيماري آب سياه؛ پايين آوردن فشار داخل چشم به کمک روش‌هاي مختلف مانند دارو درماني؛ ليزر درماني؛ جراحي؛ و يا ترکيبي از اين روش‌ها مي‌باشد که بسته به نوع و شدت بيماري توسط پزشک معالج انتخاب مي‌گردد. بايد بدانيم که درمان آب سياه هيچ‌گاه افت ديد و آسيب قبلي را نمي‌تواند جبران کند و در بهترين شرايط فقط مي‌تواند از آسيب بيش‌تر پيشگيري نمايد. هدف از درمان هم متوقف كردن كامل تخريب عصب بينايي است.

- ريختن قطره‌ها را همراه با ناهار، شام، صبحانه تنظيم نماييد تا فراموش نشود.

- پلك پاييني را پايين بكشيم و اجازه بدهيم كه قطره در فضاي بين چشم و پلك قرار گيرد.

- سپس چشم را بسته و با يك انگشت به مدت 2 دقيقه به آرامي گوشه داخلي چشم را فشار دهيم تا خروج قطره از مجراي اشكي كاهش يابد.

- فاصله بين دو قطره حتماً‌10 دقيقه يا بيش‌تر باشد.

- سر قطره به هيچ عنوان به پلك و مژه و چشم نبايد تماس داشته باشد چون باعث آلودگي مي‌شود.

- حتماً وجود آب سياه را جدي بگيريد تا مبتلا به دومين عامل كوري غير قابل برگشت در دنيا نشويد.

- داروهاي خود را مرتب مصرف نماييد.

- سر موقع جهت ويزيت به پزشك خود مراجعه نماييد.

به ياد بسپاريد كه درمان دارويي، ليزري و جراحي آب سياه جهت بهتر شدن ديد شما نيست، صرفاً جهت متوقف كردن اين بيماري مي‌باشد و همين مقدار ديد را جهت شما حفظ مي‌نمايد.


دیدگاه خود را بیان کنید
افراد آنلاین3
کارشناسان خارج از دسترس